o ile w serwisie nie było reklam

Zbigniew Domaszewicz: W doniesieniach na temat akcji policji przeciw serwisowi Napisy.org i autorom zamieszczanych tam tłumaczeń pojawiło się wiele mocnych słów - nielegalne, pirackie itp. Czy wolno zrobić sobie na własną rękę tłumaczenie dialogów z filmu bez zgody ich autora?

Dr Wojciech Machała*: Tak. Tłumaczenie jest stworzeniem tzw. opracowania utworu. Nie można zakazać zrobienia jakiegokolwiek opracowania, w tym tłumaczenia, pod warunkiem że ktoś robi to na własne potrzeby.

Tłumaczenia trafiały potem do internetu.

- I to już jest rozpowszechnianie, na które potrzebna jest zgoda autora. Jeżeli takiej zgody nie było, to te osoby, które umieszczały chronione treści w internecie, naruszały prawo autorskie.

Zapewne to nie sami tłumacze umieszczali pliki na serwerze. Czy wobec tego można im postawić zarzuty?

- Tu można rozważyć dwa scenariusze. Pierwszy: tłumacz wysłał tekst osobie bliskiej, np. komuś z rodziny, przyjacielowi, komuś, z kim łączy go stosunek towarzyski, i to ta osoba (lub jeszcze ktoś inny) wprowadziła bez jego udziału tekst do sieci. W takiej sytuacji moim zdaniem tłumacz nie odpowiada za nielegalne rozpowszechnianie, bo to, co zrobił, mieści się w ramach tzw. dozwolonego użytku osobistego.

Druga sytuacja: tłumacz wysłał tekst komuś, z kim nie jest w bliskich relacjach, np. przesłał nieznanemu sobie bliżej właścicielowi serwisu internetowego zamieszczającego napisy do filmów. W takim przypadku tłumaczowi można zarzucić nielegalne rozpowszechnianie.

Czy ma jakieś znaczenie to, czy tłumacze zarabiali na swojej pracy, czy też robili tłumaczenia za darmo?

- To jest obojętne dla sprawy. Liczy się sam fakt wkroczenia w strefę chronioną prawem autorskim i nie ma znaczenia, czy dzieje się to dla osiągnięcia korzyści materialnych, czy np. w wyniku czyjejś działalności hobbystycznej. To mit, że nie narusza się prawa autorskiego, dopóki nie czerpie się z tego korzyści.

Czy internauci, którzy ściągali pliki z napisami, powinni się czegoś obawiać?

- Według mnie nie, chyba że rozpowszechniali je dalej. Zwykłe ściągnięcie z sieci dokumentu do własnego wykorzystania to także wspomniany już dozwolony użytek osobisty.

* Wojciech Machała - doktor nauk prawnych, pracuje w Instytucie Prawa Cywilnego Uniwersytetu Warszawskiego. Specjalista od prawa autorskiego

Źródło: Gazeta Wyborcza