Zainteresowanym wrzawą wokół kwestii pomników przeszłości polecam dzisiejszy felieton Rafała Ziemkiewicza w "Rzeczpospolitej".
Widzę tu godny uwagi odmienny punkt widzenia odstający od chóru napaleńców różnej maści wygłaszających nieprzemyślane opinie.

---------------------------------------------------------------------------------------------------------

Prawdziwy pomnik żołnierza

Rafał Ziemkiewicz

Zamiast obalać pomniki sowieckich żołnierzy, powinniśmy stawiać nowe. Upamiętniające prawdę, a nie komunistyczne kłamstwa. Bo na tych pomnikach, które od pół wieku szpecą nasze miasta i miasteczka, wyobrażono zupełnie innych żołnierzy niż ci prawdziw

Spiżowi gieroje są dobrze odżywieni, galowo ubrani i stroją miny pełne dumy. W rzeczywistości żołnierze Stalina wyglądali inaczej. Byli obdarci i głodni, bo amerykańskich "corned beefów" starczało skąpo. Padali gęsto od chorób i zakażeń, bo przysyłane przez zachodnich aliantów razem z owymi "beefami" antybiotyki i opatrunki Stalin kazał palić od razu w Murmańsku: przeciążanie transportów wożących dostawy na front tak zbędnymi luksusami uważał za nonsens - ludiej miał przecież mnogo, skolko ugodno.

Prawdziwi sowieccy żołnierze, rugani przez swoich oficerów i bici po gębach, rozstrzeliwani za byle wykroczenie, pędzeni byli na Berlin wymierzonymi im w plecy lufami karabinów "oddziałów zaporowych" NKWD. Gdy gnano ich do ataku, własna artyleria kładła wał ogniowy za, a nie przed nacierającymi. W oczach nieśli grozę łagrów, przez które wielu z nich przeszło, a w sercu świadomość, że gdyby któryś się cofnął, gdyby trafił do niewoli, będzie miał szczęście, jeśli tylko wróci na Sybir. Stalin kazał przecież represjonować nawet bohaterów, którzy z jego winy zostali okrążeni, a potem mężnie przebili się do swoich. Jeśli w ogóle mieli na świecie jakichkolwiek "swoich". Kiedy ginęli, Krasnaja Armia nie wysilała się ani na kopanie każdemu grobu, ani na trumny - rzucano ich na kupę, jak padłe bydło, do dołów.

Przyznajmy, że ci zabici na naszej ziemi mieli przynajmniej to szczęście, że urządzono im cmentarze. Kości tych, którzy padli na obszarze właściwego imperium, latami walały się po lasach. Martwi krasnoarmiejcy mieli dla swych panów pewną wartość tylko w krajach podbitych, gdzie ich groby miały legitymizować okupację. Prawdziwych pomników nie postawił im dotąd nikt. Może już czas?
/Rzeczpospolita/

Ciekawy pomysł, ale od kiedy to pomniki przedstawiają prawdę? Chyba idea w założeniu jest taka, że pomnik ma podkreślać to, co stawiający sobie wymyśli, a jeśli można do tego dorobić ideologię lub legendę, to tym lepiej dla niego.

Od czasu kiedy byłem małym chłopcem zobaczyłem w TV jak demontują Dzierżyńskiego w Warszawie zaczęło mnie zastanawiać burzenie pomników. Jestem wielkim przeciwnikiem. Jak prawie historyk sztuki jestem przeciwnikiem niszczenia czegokolwiek (przynajmniej bez większego zastanowienia). Najlepszym rozwiązaniem według mnie jest pozostawienie lub przeniesienie monumentu na mniej okazałe miejsce i opatrzenie pomnika komentarzem (trwalszym niż spiż) ku pamięci potomnych i zadość uczynienia prawdzie.

Pomnik Saddama też przenieść? Żołnierz radziecki, jak dla mnie, jest symbolem 17 IX, i pół wieku komunizmu w Polsce. Niech biorą te pomniki do siebie.

Mylisz żołnierza z jego przywódcą. Żołnierz zawsze jest tylko mięsem armatnim, nawet jeśli myśli, że jest inaczej.

A co myślał sowiecki żołnierz w marcu i kwietniu 1945 r. gdy gwałcił dzieci i staruszki w Gdańsku?
Piotrze, przesadzasz w usprawiedliwianiu krasnoarmiejców.

Gwałcił, bo dostał pozwoleństwo.

Porcellus

Corzano, nic nie myślał, po prostu gwałcił. Byłeś kiedyś w armii? Żołnierz nie jest od myślenia. Jest od wykonywania rozkazów. Po kilku latach frontowej tułaczki staje się zwykłym zwierzęciem, które kieruje się pierwotnymi instynktami, takimi jak chęć przeżycia czy zaspokojenia potrzeb seksualnych.



To prawda. Gdyby dowódcy (najniższego szczebla) na to nie przyzwalali, to szeregowcy mieliby g.. do gadania.

Piszesz o usprawiedliwianiu krasnoarmiejców. A cóż innego robiła sławetna amerykańska armia w Korei i Wietnamie? W Korei Płd. nadal stoją ich pomniki i jakoś nikt ich nie chce stamtąd usuwać.

I dzięki temu zasłużył na pomnik?
Skoro walczył, bo mu kazano, a gwałcił, bo mu pozwolono, to rozumiem, że zgodnie z Twoją argumentacją, nie było tu ani jego winy, ani jego zasługi. Za co więc pomnik?

Do wstawiania się za Amerykanami to mnie nie skłonisz.

A gdzie ja napisałem, że należy mu się pomnik?

Skoro zginęli na tej ziemi, to należy im się tutaj miejsce pochówku. Nie piszę tu o pomnikach typu czołg w parku z gwiazdą (te powinny rzeczywiście zniknąć), tylko pomnikach na cmentarzach wojskowych.
Swoje cmentarze ma Wermacht, więc dlaczego nie czerwonoarmiści?

Dodam, że nikogo nie usprawiedliwiam. Każda armia na terytorium wroga zachowuje się tak samo. Bezkarnie gwałci i morduje. Kto twierdzi, że jest inaczej, nie wie co to armia.

OK, ale dyskusja jest o pomnikach.

Zgadza się. Wtrąciłem się jedynie w kwestii mylenia żołnierzy z ich przywódcami. Zarzuciłeś mi, że usprawiedliwiam krasnoarmiejców, więc uznałem, że muszę przedstawić swoje zdanie w temacie.



Te dwa zdania wyjaśniają mój pogląd na sprawę. Dziwię się, że sprawa pomników nie powiązanych z cmentarzami wojskowymi jeszcze istnieje. W Kwidzynie też mieliśmy swojego T-34 z odpowiednią tablicą Zniknął i nikt po nim nie płacze.

Pragnę zwrócić uwagę, że nikt tu nie upomina się o pomniki chwały. Każdemu stworzeniu należy się miejsce w ziemi. Niech więc te miejsca będą oznaczone, także istniejącymi już pomnikami, które traktujmy jako nagrobki będące świadectwem przeszłości. Gdy nie będzie tych śladów, to i przyszłą historię łatwiej będzie przeinaczać.

Poległym: najeźdźcom, wyzwolicielom, ciemiężcom i tym co tranzytem zdążali na Berlin pozostawiłbym to, co tak pięknie zaoferował im Zbigniew Herbert:

17 IX Józefowi Czapskiemu

Moja bezbronna ojczyzna przyjmie cię najeźdźco
a droga którą Jaś i Małgosia dreptali do szkoły
nie rozstąpi się w przepaść

Rzeki nazbyt leniwe nieskore do potopów
rycerze śpiący w górach będą spali dalej
więc łatwo wejdziesz nieproszony gościu

Ale synowie ziemi nocą się zgromadzą
śmieszni karbonariusze spiskowcy wolności
będą czyścili swoje muzealne bronie
przysięgali na ptaka i na dwa kolory

A potem tak jak zawsze - łuny i wybuchy
malowani chłopcy bezsenni dowódcy
plecaki pełne klęski rude pola chwały
krzepiąca wiedza że jesteśmy - sami

Moja bezbronna ojczyzna przyjmie cię najeźdźco
i da ci sążeń ziemi pod wierzbą - i spokój
by ci co po nas przyjdą uczyli się znowu
najtrudniejszego kunsztu - odpuszczania win

U nas tez jeden zlikwidowano, ale inny - polski, pozostawiono. Ot, takie wybiórcze traktowanie historii. Żeby było zabawniej na miejscu usuniętego czołgu postawiono pomnik AK. Zamienił stryjek...

Ciekawy jestem, czy jest już projekt naszych żołnierzy wyzwolicieli Iraku i jak on ewentualnie będzie wyglądał